Đẹp và buồn

Nếu cần một cuốn tiểu thuyết với những tình tiết gay cấn dồn dập, Đẹp & Buồn (Yasunari Kawabata) có lẽ không phải lựa chọn dành cho bạn. Vẫn có bi kịch đấy, nhưng bi kịch cuộc đời hé lộ một cách kín đáo và chừng mực, nép đằng sau vẻ tươi mát của cảnh sắc thiên nhiên.

Image

Đẹp

Tiểu thuyết đưa bạn trở về những khung cảnh tuyệt đẹp của mùa xuân nước Nhật. Buổi sáng mùa xuân bảng lảng sương mù, con đường bắt đầu nở rộ hoa cỏ, những đồi chè đương độ xanh như ngọc, ngọn núi Arashi trầm mặc và mềm mại hơn trong mưa… tất cả như tỏa ra niềm thanh tịnh an lạc.

Các nhân vật đều mang nét đẹp cao nhã, không hẳn đẹp ở diện mạo, mà đẹp ở phong thái ung dung trầm tĩnh và tâm hồn con người. Cảm thức thiên nhiên luôn dìu họ vượt qua nỗi buồn bằng những hình ảnh và âm thanh bình dị: buổi chiều rực rỡ, ánh trăng rằm chiếu trong bát nước, giọt mưa xuân đọng trên mút lá thông, tiếng chuông chùa vang vọng, tiếng suối reo…

Mỗi người trong tác phẩm, dù mang những nỗi niềm riêng khó giải bày, thì đã thiên nhiên bầu bạn chia sẻ.

Buồn

… là kết thúc không đẹp của những tâm hồn rất yêu cái đẹp.

… là nỗi cô đơn của Otoko khi tự chôn lấp cuộc đời mình bằng hoài niệm yêu thương với Oki, người đàn ông đã có gia đình. Tình yêu đầu đời ám ảnh và khóa chặt tuổi thanh xuân của nàng. Các mối quan hệ về sau cũng chỉ tô đậm và làm sống dậy ký ức về Oki.

Mẹ Otoko qua đời, cô cam phận sống cảnh một mình, sau đó nảy sinh tình cảm với cô học trò trẻ Keiko.

Ngày tháng trôi qua bình lặng. Nỗi buồn của Otoko dày kín, nhưng rất lặng lẽ, mềm mại, không gào thét, không khóc than, không oán hận. Cô đổ tâm tư vào tranh, trải lòng vào cảnh vật. Thiên nhiên bao dung xoa dịu nỗi cô đơn trong cuộc sống của người đàn bà luống tuổi.

***

Đẹp và buồn là khúc nhạc dịu dàng của số phận, tình yêu và thiên nhiên; phản ánh rõ nét tâm hồn và cốt cách người Nhật. Giọng văn của Kawabat thong thả, như nhẩn nha dạo bước.

Tác phẩm không thuộc loại tiểu thuyết đọc liền một mạch. Bạn sẽ cất lại, nhấm nháp mỗi ngày một chương, như người viết bài này đã chọn thời điểm đầu ngày để đọc tác phẩm, tự tưới mát lòng mình giữa những ngày tháng Ba nóng bức.

quoctruong

Những đoạn trích hay:

“… Tuy đang mùa hoa anh đào mà nhờ mưa nên vắng du khách, nhất là trên núi Arashi. Vì vậy mà Otoko nói thích mưa. Mưa còn làm dẫy núi bên kia sông mờ đi, dáng núi mềm mại và đẹp hơn. Otoko và Keiko rời tiệm ăn trở ra taxi mà không cần mở dù, mưa bụi làm quần áo chỉ hơi ẩm. Nàng nhìn những hạt mưa biến đi khi chạm nước mà không để lại dấu vết gì trên mặt sông. Hoa anh đào núi nở lẫn với lộc non, và mưa làm dịu đi màu xanh quá tươi của nụ lá.

Không phải chỉ núi Arashi đẹp dưới mưa xuân. Đền Rêu và Ryoan-Di cũng không kém mỹ miều. Trong đền, một bông trà đỏ rụng trên thảm rêu màu xanh rực rỡ. Giữa những bông hoa dại nhỏ trắng, bông trà như từ rêu nở ra. Còn tu viện Ryoan-Ji, đá trong vườn ướt mưa, mỗi hòn lóng lánh một cách. Otoko nói, «Đá ướt mưa làm cô nghĩ đến những bình gốm Iga được tráng nước sôi trước khi pha trà.» Keiko chưa bao giờ thấy gốm Iga, nhưng nghe Otoko nói, cô gái để ý đến những giọt mưa trên lá thông dọc con đường trong khuôn viên tu viện. Những giọt mưa nhỏ lấp lánh thành những hạt ngọc đính tại mỗi mút lá mảnh và dài như cây kim, tựa hồ sương móc nở hoa. Những bông hoa mưa mảnh dẻ này chắc chẳng ai biết tới. Những cây phong mà nụ lá chưa mở cũng lấp lánh những hạt nước nhỏ. Bất cứ ở đâu, mưa chẳng đọng trên mút lá thông, nhưng Keiko hôm ấy mới ghi nhận nên cảm thấy hiện tượng như chỉ riêng cho Kyoto. Giọt mưa xuân trên mút lá cũng như sự lễ phép của bà bán mì là những ấn tượng đầu tiên của cô gái về Kyoto. Không những Keiko khám phá ra cái đẹp của cố đô, mà khám phá ra cái đẹp ấy với Otoko ở bên…” (Bông sen trong lửa)

“… Thời gian qua. Nhưng thời gian có những dòng chảy khác nhau. Như dòng sông, dòng đời có chỗ nhanh chỗ chậm, có chỗ còn dừng lại như nước ao tù. Thời gian vũ trụ tất nhiên là một, nhưng thời gian trong tâm thay đổi với từng người. Dòng sông thời gian là một cho mọi người, nhưng mỗi người trôi đi trong dòng sông ấy một cách khác nhau.

Xấp xỉ bốn mươi, Otoko nghĩ Oki vẫn còn sống trong nàng, phải chăng là dòng thời gian của nàng đã không chảy. Hay hình ảnh Oki cùng nàng trôi với cùng một vận tốc, như cánh hoa trôi theo nước. Rồi nàng lại nghĩ, không biết dòng thời gian của đời nàng trôi thế nào, và Oki tuy vẫn không quên, nhưng tất có một dòng thời gian khác. Dù yêu nhau, chắc khó mà cùng trôi theo một dòng thời gian với nhau…”  (Nhũng hư hao mùa hè)

“…Phía bắc Kamakura có con đường len lỏi giữa hai rặng đồi trồng nhiều loại cây có hoa. Chẳng mấy chốc bên đường hoa sẽ nở rộ báo hiệu một mùa xuân mới. Oki có thói quen đi tản bộ trên mấy quả đồi phía nam, và hôm nay từ một đỉnh cao, ông đứng ngắm hoàng hôn lai láng săc tía… Mùa xuân vừa chớm nhưng đã vội nhường chỗ cho mùa đông băng giá trở về. Mặt trời trải chút hồng trên cảnh vật rồi lặn hẳn. Oki quay bước xuống thung lũng rồi về nhà qua ngả mấy ngọn đồi phía bắc…” (Mùa xuân sớm)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s